Artykuły

2025-11-10

KONIEC DYREKTYWY MASZYNOWEJ 2006/42/WE

Rozporządzenie 2023/2130/UE  w sprawie maszyn zastępuje Dyrektywę Maszynową

Co w zamian?

Dn. 14.czerwca 2023 roku zostało opublikowane Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 w sprawie maszyn oraz w sprawie uchylenia dyrektywy 2006/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Rady 73/361/EWG

Rozporządzenie określa wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczące projektowania i wytwarzania maszyn, produktów powiązanych i maszyn nieukończonych.

Dlaczego konieczne było wprowadzenie nowego rozporządzenia?

Obowiązująca obecnie Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE określa wymogi bezpieczeństwa dla maszyn wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej, aby chronić zdrowie i bezpieczeństwo użytkowników. Dyrektywa Maszynowa nakłada na producentów obowiązki, takie jak ocena ryzyka, przygotowanie dokumentacji technicznej oraz oznakowanie CE.

W czasie stosowania Dyrektywy Maszynowej okazało się, że konieczne jest uproszczenie przepisów oraz dostosowanie ich do potrzeb zmieniającego się rynku.

Ponieważ przepisy określające wymagania dla produktów objętych zakresem stosowania Rozporządzenia 2023/2130 rozporządzenia, w szczególności zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa oraz procedury oceny zgodności, muszą być stosowane w sposób jednolity przez wszystkie podmioty w całej Unii i nie mogą stwarzać pola dla ich rozbieżnego wdrażania przez państwa członkowskie, dyrektywę 2006/42/WE należy zastąpić rozporządzeniem.

W czasie stosowania Dyrektywy Maszynowej okazało się, że konieczne jest uproszczenie przepisów oraz dostosowanie ich do potrzeb zmieniającego się rynku.

Rozporządzenie 2023/2130 dotyczy produktów, które będą wprowadzane do obrotu na rynek UE lub będą wyprodukowane na terenie Unii Europejskiej. Nie ma znaczenia czy będą nowe czy używane.

Nowe rozporządzenie uwzględnia pojawienie się nowych technologii cyfrowych (sztuczna inteligencja, Internet, robotyka) i bardziej zaawansowane maszyny. Nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa produktów wymagały uzupełnienia luk istniejących w obowiązującej Dyrektywie Maszynowej 2006/42/WE

Od kiedy?

Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE traci moc z dniem 14 stycznia 2027 r.
Od 14 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać Rozporządzenie Maszynowe 2023/1230/UE.

Jaki jest zakres Rozporządzenia?

Rozporządzenie2023/2130 ma zastosowanie do maszyn (również nieukończonych), a także następujących produktów powiązanych:
a) wyposażenia wymiennego;
b) elementów bezpieczeństwa;
c) osprzętu do podnoszenia;
d) łańcuchów, lin i pasów;
e) odłączalnych urządzeń do mechanicznego przenoszenia napędu.

Jakie są istotne postanowienia Rozporządzenie Maszynowe 2023/1230/UE?

Producent powinien także zapewnić przeprowadzenie oceny ryzyka dla produktu objętego zakresem stosowania Rozporządzenia, który producent zamierza wprowadzić do obrotu lub oddać do użytku.

Ocena ryzyka powinna również dotyczyć przyszłych aktualizacji lub zmian zainstalowanego oprogramowania.

Jeśli istnieje możliwość, że maszyny lub produkty powiązane ( czyli np. akcesoria, części zamienne, produkty uzupełniające lub podobne) będą użytkowane przez konsumentów, czyli użytkowników nieprofesjonalnych, producent powinien przy projektowaniu i wytwarzaniu maszyn lub produktów powiązanych uwzględnić fakt, że konsument nie posiada takiej samej wiedzy i doświadczenia w zakresie obchodzenia się z nimi.

Rozporządzenie obejmuje również ryzyko dla bezpieczeństwa wynikające z nowych technologii cyfrowych.

Podmioty gospodarcze powinny zapewnić, aby cała odpowiednia dokumentacja, np. instrukcje obsługi, zawierała precyzyjne i zrozumiałe informacje, była przystępna w odbiorze i dostępna w języku łatwym do zrozumienia dla użytkowników, określonym przez dane państwo członkowskie, uwzględniała postęp technologiczny i zmiany w zachowaniu użytkowników oraz była jak najbardziej aktualna.

Gdy produkty objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia są udostępniane na rynku w opakowaniach zbiorczych, instrukcje i informacje powinny być dołączane do najmniejszego opakowania dostępnego w handlu.

Instrukcje i inne stosowne dokumenty mogą być udostępniane w formacie cyfrowym nadającym się do druku. Producent powinien jednak zapewnić, aby dystrybutorzy mogli bezpłatnie udostępnić – na żądanie użytkownika w momencie zakupu – instrukcję obsługi w formacie papierowym.

Każdy podmiot gospodarczy wprowadzający produkt objęty zakresem stosowania Rozporządzenia do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym bądź modyfikujący ten produkt w sposób, który może wpłynąć na zgodność produktu z wymaganiami Rozporządzenia, powinien być uznany za producenta i przyjąć jego obowiązki wynikające z tego tytułu.

Co z oznakowaniem CE?

Oznakowanie CE powinno być jedynym oznakowaniem gwarantującym zgodność maszyny lub produktu powiązanego z wymaganiami Rozporządzenia.

Jakie są główne obowiązki producentów maszyn (i produktów powiązanych)?

1. Wprowadzając maszynę do obrotu lub oddając je do użytku, producenci muszą mieć pewność, że zostały one zaprojektowane i wytworzone zgodnie z zapisami dotyczącymi bezpieczeństwa wynikającym z zapisów Rozporządzenia.

2. Przed wprowadzeniem maszyny do obrotu lub oddaniem jej do użytku producenci muszą sporządzić dokumentację techniczną i przeprowadzić odpowiednią procedurę oceny zgodności (albo zlecić jej przeprowadzenia)

3. Producent sporządza deklarację zgodności UE oraz umieszcza oznakowanie CE na maszynie, jeżeli procedura oceny zgodności wykazała, że maszyna lub produkt powiązany spełnia zasadnicze wymagania w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa przewidziane w Rozporządzeniu

4. Producent musi przechowywać dokumentację techniczną i deklarację zgodności UE do dyspozycji organów nadzoru rynku przez okres co najmniej 10 lat po wprowadzeniu maszyny lub produktu powiązanego do obrotu lub oddaniu ich do użytku.

5. Producent musi zapewnić wprowadzenie procedur mających na celu utrzymanie zgodności maszyn i produktów powiązanych, które są częścią produkcji seryjnej, z Rozporządzeniem.

6. Maszyny i produkty powiązane powinny zostać prawidłowo oznakowane.

7. Do maszyny lub produktów powiązanych powinna zostać dołączona instrukcja obsługi oraz informacje w zakresie ochrony zdrowia etc.
Instrukcja może być udostępniona w postaci cyfrowej.

8. Producent powinien załączyć deklarację zgodności UE lub, alternatywnie, może podać adres strony internetowej lub kod nadający się do odczytu maszynowego umożliwiające uzyskanie dostępu do tej deklaracji zgodności UE w instrukcji obsługi .
Cyfrowe deklaracje zgodności UE muszą być udostępniane online w trakcie przewidywanego cyklu życia maszyny lub produktu powiązanego, a w każdym razie przez co najmniej 10 lat po wprowadzeniu do obrotu lub oddaniu do użytku maszyny lub produktu powiązanego.

Jakie są główne obowiązki importerów maszyn (i produktów powiązanych)?

1. Importer może wprowadzić do obrotu wyłącznie maszyny lub produkty powiązane, które są zgodne z przepisami Rozporządzenia.

2. Przed wprowadzeniem maszyny lub produktu powiązanego do obrotu importerzy muszą sprawdzić, że producent przeprowadził procedury oceny zgodności zgodne z Rozporządzeniem i sporządził dokumentację techniczną.

3. Produkty muszą być opatrzone oznakowaniem CE

4. Importerzy muszą umieścić na maszynie lub produkcie powiązanym albo – jeżeli nie jest to możliwe – na opakowaniu maszyny lub produktu powiązanego lub w załączonym do nich dokumencie, swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz adres pocztowy, adres strony internetowej i adres e-mail lub inne dane do kontaktu elektronicznego.
Dane kontaktowe należy podać w języku łatwo zrozumiałym dla użytkowników i organów nadzoru rynku.

5. Importerzy muszą dołączyć do maszyny lub produktu powiązanego instrukcji obsługi oraz informacje w zakresie ochrony zdrowia etc.

6. Importer powinien przechowywać deklarację zgodności UE do dyspozycji organów nadzoru rynku przez okres co najmniej 10 lat po wprowadzeniu maszyny lub produktu powiązanego do obrotu i zapewnić, by dokumentacja techniczna była dostępna na wniosek do dyspozycji tych organów.

7. Na uzasadniony wniosek właściwego organu krajowego importer powinien przekazać temu organowi wszelkie informacje i dokumentację – w formie papierowej lub w postaci cyfrowej – niezbędne do wykazania zgodności maszyny lub produktu powiązanego z niniejszym rozporządzeniem, w języku łatwo zrozumiałym dla tego organu.

Kiedy importer zostaje uznany za producenta?

Importer jest uznany za producenta na potrzeby niniejszego Rozporządzenia i podlega obowiązkom producenta, w przypadku gdy wprowadza do obrotu produkt objęty zakresem stosowania Rozporządzenia 2023/2130 pod własnym imieniem i nazwiskiem lub własną nazwą lub znakiem towarowym lub modyfikuje produkt już wprowadzony do obrotu w taki sposób, że może to mieć wpływ na zgodność z mającymi zastosowanie wymaganiami.

Co z certyfikatami uzyskanymi zgodnie z Dyrektywą Maszynową 2006/42/WE?

Rozporządzenie zawiera postanowienia przejściowe.

1. Państwa członkowskie nie mogą utrudniać udostępniania na rynku produktów, które zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą 2006/42/WE przed dniem 14 stycznia 2027 r.

2. Certyfikaty badania typu WE i decyzje o zatwierdzaniu wydane na podstawie art. 12 dyrektywy 2006/42/WE zachowują ważność do dnia ich wygaśnięcia.